Vaak gevraagd bij leesbegripĀ
Het is een begrijpelijke zorg, want de tijdsdruk in het voortgezet onderwijs is groot en de hoeveelheid te verwerken leerstof neemt alleen maar toe. Het lijkt dan efficiƫnter om snel door de tekst te gaan, maar de realiteit is dat oppervlakkig lezen uiteindelijk meer tijd kost omdat de informatie niet beklijft.
Wanneer leerlingen teksten lezen zonder te visualiseren of te verbinden, bouwen zij geen situatiemodel op. Dat is de mentale voorstelling die een lezer opbouwt van de inhoud van een tekst, wat nodig is voor het begrip ervan. Ze slaan informatie dan niet goed op in hun langetermijngeheugen, waardoor ze de stof voor een toets opnieuw moeten stampen. Dat herhaaldelijk doorlezen van de tekst of overschrijven van begrippenlijsten is een tijdrovend proces dat weinig oplevert voor de kennisretentie op de lange termijn.
Juist omdat er veel te lezen en te leren valt, hebben leerlingen een actieve aanpak nodig om de informatie te ordenen. Door expliciet tijd te besteden aan visualiseren en verbinden, wordt het brein gedwongen om de essentie uit de tekst te filteren en te integreren in het bestaande relationele netwerk. Dit proces van generatief leren zorgt ervoor dat de inhoud werkelijk eigendom wordt van de leerling.
Het gaat er niet om dat leerlingen bij elke zin minutenlang moeten stilstaan, maar om het aanleren van een effectieve lees-/leerroutine. Zodra leerlingen ervaren dat ze door actief te denken tijdens het lezen de stof sneller doorgronden en beter onthouden, levert hen dat onderaan de streep juist tijdwinst op.